Stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata Say) to chrząszcz z rodziny stonkowatych.

 

 

Stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata Say)

Długość: około 10 mm.

Barwa: żółta, na pokrywie skrzydeł znajduje się 10 czarnych pasów, na przedpleczu kilka nieregularnych czarnych plam.

Ciało: owalne, silnie wysklepione o płaskim spodzie, czułki średniej długości masywne. Oczy znajdują się po bokach głowy.

Zimowanie: zimuje w glebie na głębokości 10-20cm. Stonka ziemniaczana opuszcza zimowiska w Tm samym okresie kiedy zaczyna kwitnąć kasztanowiec zwyczajny.

Rozmnażanie: już w kilka dni po opuszczeniu zimowiska, stonki przystępują do rozrodu. Samica składa od czerwca do połowy sierpnia 500-3000 jaj, o kolorze żółtawym. Larwy żerują na liściach żywiciela przez około 11-30 dni przechodząc cztery wylinki (stadia). Przepoczwarczenie odbywa się w glebie, a po około 3 tygodniach pojawiają się w postaci dorosłych stonek ziemniaczanych.  Zdarza się że we wrześniu pojawia się drugie pokolenie.

Występowanie: początkowo stonki występowały w Ameryce Północnej i środkowej, a obecnie także w  Europie (przełom XIX i XX wieku – pierwsze stonki odnotowano w Europie) i Azji. Pochodzą z Kolorado w USA, dlatego też  bywają zwane żukiem z Kolorado, kolorado lub chrząszczem kolorado.

Szkodliwość: żerują na ziemniakach. Żywią się ich liśćmi, kwiatami i łodygami. Powoduje to spadek plonu bulw a często nawet zasychanie roślin. Chrząszcze żerujące wiosną uszkadzają bulwy sadzeniaków.

Zwalczanie: zabiegi chemiczne
- w okresie nalotu chrząszczy  po przezimowaniu (wiosna),
- gdy larwy żerują,
- w okresie wylotu chrząszczy (po zakończeniu rozwoju pierwszego pokolenia).

Plaga stonki: pierwsze chrząszcze zaobserwowano w Polsce w latach 40. XX wieku, a upowszechniły się i zaczęły stanowić poważny problem w latach 50. Wtedy też organizowano akcje zbierania chrząszczy i larw stonki. W pierwszych dziesięcioleciach PRL-u, stonka ziemniaczana traktowana była jako główny powód niedoborów na rynku żywności, nazywano ją wrogiem socjalizmu.